Συνέντευξη Ρομπέρτο Σαβιάνο: Στην Ελλάδα υποτιμάτε το πρόβλημά σας με τη μαφία

Καθημερινή, 6 Ιουνίου 2021

Καλησπέρα,

Αυτή την εβδομάδα είχα την τεράστια τιμή να μιλήσω με τον Ρομπέρτο Σαβιάνο, τον Ναπολιτάνο που κατήγγειλε τη μαφία και έζησε για να μας διηγηθεί την ιστορία. (Αν δεν έχετε δει την ταινία Γόμορρα δεν είστε φίλοι μου) Ο Σαβιάνο μας τα έχωσε κανονικά. Εδώ ένα απόσπασμα:

– Πώς είναι τα πράγματα τώρα στην Ιταλία;
– Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε, στην Ελλάδα βρίσκεστε σε άλλη φάση. Είστε σε φάση «στρατιωτική», φάση «κατάκτησης», και οι μαφίες δεν νιώθουν την ανάγκη να είναι διακριτικές, όπως είναι στην Ιταλία. Οι μαφίες γίνονται πιο προσεκτικές όταν βρουν αντίσταση. Στην Ελλάδα δεν βρίσκουν. Φαίνεται ότι είναι πολύ ελεύθερες.

και ένα ακόμα

– Το ιταλικό σύστημα προσφέρει μείωση των ποινών για τους μαφιόζους που συνεργάζονται με τη Δικαιοσύνη. Αυτό έχει λειτουργήσει; 
– Ναι, έχει λειτουργήσει, αλλά είναι γεμάτο αντιφάσεις, κυρίως ηθικής φύσης. Είναι τρομερό να δίνονται ευνοϊκές ποινές σε αρχιμαφιόζους που έχουν δολοφονήσει ανθρώπους. Αλλά τα κράτη χρειάζονται τις πληροφορίες. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από πληροφοριοδότες από το εσωτερικό της μαφίας, τώρα περισσότερο από ποτέ. Εχει σημασία να καταλάβουμε αν η ελληνική μαφία έχει μια δομή ιεραρχική ή αν είναι μεμονωμένες οργανώσεις, που κατά καιρούς συμμαχούν με διάφορα καρτέλ από την ανατολική Ευρώπη ή την Ιταλία.

– Και αν το κράτος δεν θέλει να καταλάβει;
– Τότε συμβαίνει αυτό ακριβώς που συμβαίνει τώρα, πέφτουν κορμιά και δεν ξέρουμε τι γίνεται. Στις δολοφονίες στην Ιταλία η κοινή γνώμη πάνω-κάτω γνώριζε τι συνέβαινε.

photo: Alessio Jacona CC

Πάρα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για το θέμα της μαφίας είχε να μου πει και ο Άαρον Πετινάρι, ο διευθυντής εξειδικευμένης ιστοσελίδας για τα θέματα του οργανωμένου εγκλήματος Antimafia Duemila που έχει έδρα (που άλλου…), στο Παλέρμο.

Εδώ ένα απόσπασμα από όσα είπε ο Πετινάρι:

-Σήμερα η μαφία δεν σκοτώνει, επενδύει στα χρηματιστήρια, στις επιχειρήσεις. Είναι σε άλλο επίπεδο.

― Αρα εμείς στην Ελλάδα πρέπει απλώς να περιμένουμε να ανεβεί επίπεδο η μαφία;

― Οταν σκοτώσω, τραβώ την προσοχή. Αν δεν σκοτώσω, σκέφτεται κανείς ότι η μαφία δεν υπάρχει. Οσο λιγότερο με ακούν, όσο περισσότερο βρίσκομαι στη σκιά, τόσο λιγότερο γίνεται αντιληπτή η παρουσία μου. Αν θέλω να πάρω μια κρατική ανάθεση για μια απλή δουλειά και απειλήσω, είναι σαν να στρέφω επάνω μου έναν προβολέα. Αν δωροδοκήσω, η ποινή είναι πολύ μικρότερη. Για αυτό πρέπει να καταλάβουμε ότι η διαφθορά και η μαφία, εφόσον η μαφία έχει το χρήμα, είναι αδικήματα που συνδέονται μεταξύ τους. Ο κόσμος νομίζει ότι δεν είμαστε πια σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και πέφτει η προσοχή, είναι μια στρατηγική που την ήθελε ο Μπερνάρντο Προβεντσάνο, ο κάπο της Κόζα Νόστρα. Ο Προβεντσάνο συμφωνούσε με τις δολοφονίες του Μπορσελίνο και του Φαλκόνε, αλλά από τότε έλεγε ότι πρέπει να κάνουμε πίσω. 

― Ηθελαν να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό και να βγάλουν από τη μέση αυτούς που δεν τους έκαναν;

― Οι δολοφονίες σταμάτησαν από τον Ιανουάριο του 1994, όταν κατέβηκε στην πολιτική ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Δυστυχώς, δεν ξέρουμε όλη την αλήθεια για πάρα πολλά πράγματα. Είχαμε τόσες δολοφονίες, τόσες επιθέσεις, τόσα μυστήρια, περιλαμβανομένων των επιθέσεων στον Φαλκόνε και τον Μπορσελίνο, για τις οποίες δεν ξέρουμε πράγματα. Εξαφανίστηκαν σημαντικά ντοκουμέντα, η ατζέντα του Μπορσελίνο, οι υπολογιστές του Φαλκόνε στους οποίους εργαζόταν στο εσωτερικό του υπουργείου Δικαιοσύνης. Η ιστορία της μαφίας στην Ιταλία είναι φτιαγμένη από αίμα, τρόμο και πολύ άνετες διασυνδέσεις με τις εξουσίες, οι οποίες μας κάνουν να σκεφτούμε ότι πολύ συχνά οι μαφίες έχουν χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς. Η σχέση κράτους-μαφίας δεν είναι μια σχέση σποραδικής εγγύτητας, είναι κάτι πολύ περισσότερο.

Ο Πετινάρι είπε ότι ο ίδιος δεν έχει δεχθεί απειλές από τη μαφία, αλλά άλλοι συνάδελφοί του έχουν δεχθεί, ενώ συνολικά έχουν δολοφονηθεί από το οργανωμένο έγκλημα στην Ιταλία εννέα δημοσιογράφοι. Στην Ελλάδα είχαμε πρόσφατα την δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ, που άφησε πλήθος αναπάντητων ερωτημάτων. Λίγες ημέρες αργότερα είχα δώσει αυτή την συνέντευξη για το θέμα στο ελληνικό ραδιόφωνο της Γερμανίας. Την αφήνω εδώ να βρίσκεται και σας χαιρετώ!

Ευρυδίκη