Καλησπέρα σας,
Στην υπόθεση των Τεμπών έχει συμβεί κάτι που πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Ο εφέτης-ανακριτής, Σωτήρης Μπακαϊμης, αποφάσισε ποιον από όλους τους ειδικούς θα ακούσει στο θέμα της πυρόσφαιρας.
Ο εκλεκτός του ανακριτή δεν είναι ούτε ο καθηγητής χημικής μηχανικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Αθανάσιος Κωνσταντόπουλος, που αποφάνθηκε, στο επίσημο πόρισμα του οργανισμού διερεύνησης (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), ότι δεν υπάρχει περίπτωση να φταίνε τα λάδια των μετασχηματιστών, ούτε ο Δημήτρης Καρώνης, ο καθηγητής του τμήματος χημικών μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, στον οποίο ο ίδιος ο ανακριτής είχε αναθέσει να διερευνήσει τα αίτια της πυρόσφαιρας.
Η άποψη που επικράτησε διατυπώθηκε από έναν μηχανολόγο, συνταξιούχο επιστημονικό συνεργάτη (βοηθό εργαστηρίου) στο ΑΠΘ, τον 70χρονο Κωσταντίνο Πασπαλά, ο οποίος υποστηρίζει ότι περιγράφει κάτι που δεν έχει καταφέρει να περιγράψει κανείς - το πώς ακριβώς τα έλαια σιλικόνης από το κύκλωμα ψύξης των μηχανών μπόρεσαν να προξενήσουν την πυρόσφαιρα των 80 μέτρων.
Όταν του τηλεφώνησα, στις αρχές Αυγούστου, ο κ. Πασπαλάς μου είπε ότι είναι «ο μόνος» που αναγνώρισε τι έγινε. «Συγγνώμη που γίνομαι αλαζονικός, αλλά έτσι (είναι)». Μου είπε επίσης ότι οι χημικοί μηχανικοί Κωνσταντόπουλος και Καρώνης «κάνουν λάθος, ή μάλλον δεν λαμβάνουν υπόψη το νόμο του Αrrhenius». Το αντίστοιχο στην ιατρική θα ήταν να ισχυριστεί κανείς ότι οι κορυφαίοι καρδιοχειρουργοί της χώρας δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν το στηθοσκόπιο.
«Ξέρω όλα τα αντικείμενα καλά που αυτοί δεν τα ξέρουν, κυρία. Ίσως κάνω τον υπερόπτη αλλά έτσι είναι. Γιατί έχω κάνει εκρήξεις, έχω κάνει καύση, έχω κάνει εναλλάκτες. Γι αυτά έχω βιβλία, έχω δέκα βιβλία, για να ξέρετε.»
Τα βιβλία που φέρουν την υπογραφή του κ. Πασπαλά είναι κυρίως τεχνικά εγχειρίδια και μεταφράσεις ξένων κανονισμών στα ελληνικά. Η εμπειρία του στο θέμα προέρχεται από την συμμετοχή του σε ελληνικές και ευρωπαϊκές Τεχνικές Επιτροπές Τυποποίησης, τις επιτροπές που περιγράφουν πώς πρέπει να φτιάχνονται οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου κτλ. για να αποφεύγεται ο κίνδυνος πυρκαγιάς. Οι κανονισμοί προβλέπουν ότι τα έλαια μετασχηματιστών, σε περίπτωση που ψεκαστούν σε πολύ λεπτά σταγονίδια και εκτεθούν σε θερμοκρασίες εκατοντάδων βαθμών Kελσίου, μπορεί να πάρουν φωτιά.
Από εκεί ως την διαπίστωση ότι η πυρόσφαιρα (που έφτασε τα 20 μέτρα σε μισό δευτερόλεπτο και τα 80 μέτρα σε 10 δευτερόλεπτα) προκλήθηκε από έλαια σιλικόνης, η απόσταση είναι τεράστια.
Αν έχετε τεχνικές γνώσεις και 45 λεπτά καιρό, μπορείτε να ακούσετε την θεωρία που έπεισε τον ανακριτή και να μου στείλετε τα σχόλιά σας. Δεν είναι σίγουρο ότι θα τα καταλάβω κι έτσι ίσως χρειαστεί να καταφύγετε σε παραδείγματα όπως αυτό που χρησιμοποίησε ο κ. Πασπαλάς. «Εσείς, στην κουζίνα σας, όταν έχετε και ζεσταίνετε κάτι, θα σταματήσει αμέσως (να καίει);» με ρώτησε. Αυτό για να εξηγήσει το βασικότερο κομμάτι της συλλογιστικής του, ότι τα ηλεκτρικά τόξα (που καταγράφηκαν ως λάμψεις από τα βραχυκυκλώματα και έσβησαν σε δέκατα του δευτερολέπτου) ζέσταναν τον αέρα «επί λεπτά».
Πριν σας αφήσω θα σας μεταφέρω από τα ύψη της πυρόσφαιρας των Τεμπών στα βάθη των πηγαδιών του Ελληνικού, σε ένα θέμα που επίσης έχει σχέση -αναπάντεχα- με καύσιμα. Αεροπορικά καύσιμα από το παλιό αεροδρόμιο εμφανίζονται σήμερα (είκοσι χρόνια μετά το κλείσιμο του αεροδρομίου και τριάντα χρόνια μετά το κλείσιμο της αμερικανικής αεροπορικής βάσης) σε πηγάδια στη γειτονιά του Κάτω Ελληνικού- σημάδι εκτεταμένης ρύπανσης των υπογείων υδάτων, παρά τις διαβεβαιώσεις της Lamda Development ότι η απορρύπανση έχει σχεδόν τελειώσει.
Εδώ θα βρείτε την έρευνα για το Ελληνικό που δημοσιεύσαμε στις αρχές Αυγούστου στο Reporters United και στην Εφημερίδα των Συντακτών μαζί με τον Ματθαίο Τσιμιτάκη από το Nema Media και την Δάφνη Καράβολα. Κρίσιμη ήταν η συνδρομή του καθηγητή Νάσου Στασινάκη από το τμήμα Περιβάλλοντος του πανεπιστημίου Αιγαίου, που ανέλυσε τα δείγματα από τα πηγάδια (όχι ότι χρειαζόταν επιβεβαίωση ότι πρόκειται για καύσιμα, αφού μύριζε ο τόπος) και βρήκε συγκεντρώσεις ολικών υδρογονανθράκων χιλιάδες φορές πάνω από τα όρια. Υπέβαλε επίσης υδρόβιους οργανισμούς στο μαρτύριο του να κολυμπήσουν στο νερό αυτό. Οπως φαντάζεστε δεν πέρασαν πολύ καλά.
Τώρα που οι διακοπές τελείωσαν και οι αρμόδιες υπηρεσίες επιστρέφουν σε κανονική λειτουργία, είμαι περίεργη αν θα αντιδράσουν με κάποιο τρόπο στα ευρήματα ή αν το έργο θα παραμείνει χωρίς ουσιαστική περιβαλλοντική παρακολούθηση. Η γνώμη μου είναι ότι η τακτική της στρουθοκαμήλου δεν θα λειτουργήσει για πολύ ακόμη, γιατί το θέμα της ρύπανσης στην «πράσινη» επένδυση του Ελληνικού δυστυχώς έχει και συνέχεια.
Αυτά για απόψε,
Σας φιλώ,
Ευρυδίκη
Υ.Γ. Στην αρχική εκδοχή του ποστ είχα γράψει ότι τα βιβλία του κ. Πασπαλά είναι κυρίως μεταφράσεις κανονισμών. Προσθέτω ότι πρόκειται και για τεχνικά εγχειρίδια - τίποτα δηλαδή που να προδίδει βαθιά γνώση της χημικής κινητικής.
